Categorieën
Uitgelichte term

wit konijn

“Wit konijn bezorgt Open VLD blauwe plekken”, kopt de Vlaamse zakenkrant De Tijd begin februari 2021. De meeste Vlamingen zullen direct begrijpen wat hier bedoeld wordt, maar voor Nederlanders is dit waarschijnlijk een nogal raadselachtige zin. Open VLD is een partijnaam die staat voor Open Vlaamse Liberalen en Democraten. Maar hoe kan een konijn nu…

Categorieën
Uitgelichte term

oxytocine

Oxytocine is een stofje dat vrijkomt bij lichamelijk contact. Het wordt ook wel knuffelhormoon genoemd. Dit hormoon speelt een belangrijke rol in allerlei sociale contacten waarbij bepaalde gevoelens vrijkomen. Denk aan plezier, moederbinding, vriendschap, romantische interacties en seksualiteit. In het Algemeen Nederlands Woordenboek ligt de nadruk in de betekenisomschrijving vooral op de moeder-kindrelatie: ‘hormoon dat…

Categorieën
Uitgelichte term

klimaatadaptatie

Van dinsdag 19 t/m maandag 25 januari wordt in Groningen de Klimaatadaptatieweek georganiseerd: een online festival in aanloop naar de klimaattop Climate Adaptation Summit (CAS), waar wereldleiders zich verenigen om te praten over concrete wereldwijde acties rond klimaatadaptatie. Klimaatadaptatie betekent het aanpassen (van de leefomgeving) aan de verandering van het klimaat, oftewel aanpassing aan extremere weersomstandigheden zoals…

Categorieën
Actueel Uitgelichte term

projectie­rendement

Nieuw Nederlands pensioenstelsel: van rekenrente naar projectierendement. Al tien jaar wordt er in Nederland onderhandeld over een nieuw pensioenstelsel. Het huidige stelsel werkt namelijk met rekenrente: een fictief rentepercentage waarmee de pensioenfondsen berekenen hoeveel geld ze in kas moeten hebben om alle toekomstige pensioenen te kunnen uitbetalen. Maar de rekenrente brengt pensioenfondsen op dit moment in de problemen, en…

Categorieën
Uitgelichte term

afstands­onderwijs

In de anderhalvemetersamenleving is afstandsonderwijs het nieuwe normaal. “Afstandsonderwijs is ook in september een blijvertje”, kopt de website van TV Limburg. Want “zolang er geen coronavaccin is, moeten leerlingen van het middelbaar minstens één dag per week afstandsonderwijs volgen.” Sinds het begin van de coronacrisis is afstandsonderwijs onderdeel van het ‘nieuwe normaal’. Het is een…

Categorieën
Uitgelichte term

micro-organisme

Op dit moment is de wereld in de ban van een zeer besmettelijk micro-organisme. Waar komt deze term vandaan? Een micro-organisme is een levend wezen dat zo klein is dat je het alleen met behulp van een heel sterke microscoop kunt zien. Het voorvoegsel micro- is gebaseerd op Grieks mikros, dat ‘klein, zacht (van geluid),…

Categorieën
Uitgelichte term

oratorium

“Händels Messiah is in de kerstperiode het meest gewaardeerde oratorium”, staat op de website kerst-concerten.nl. Wat is het en waar komt de term vandaan? Een oratorium is een niet-geënsceneerd uitgevoerd muzikaal drama, meestal met een religieus onderwerp. Het woord oratorium komt uit het Latijn en betekende oorspronkelijk ‘bidvertrek, ruimte waar men bidt’. De bron van…

Categorieën
Uitgelichte term

Uitgelichte term

Wat is Fluxus voor kunststroming? Wat betekent het als een wielrenner in de bus zit? En is milieugebruiksruimte hetzelfde als ecologische voetafdruk? In deze rubriek publiceren we elke maand een vakterm met uitleg en links naar termenlijsten op dat gebied.

Categorieën
Uitgelichte term

tendo calcaneus

Voor welk organisch weefsel is tendo calcaneus de medische term? De tendo calcaneus is een stevige pees die de kuitspieren met het hielbeen verbindt, beter bekend onder de naam achillespees. De achillespees is vernoemd naar de Griekse held Achilles. Hij werd door zijn moeder, de zeenimf Thetis, in het water van de rivier de Styx…

Categorieën
Uitgelichte term

milieu­gebruiks­ruimte

Is milieugebruiksruimte hetzelfde als ecologische voetafdruk? Nee, maar de twee hebben wel met elkaar te maken. Het begrip milieugebruiksruimte komt vooral voor in beleidsplannen. Er wordt mee bedoeld: de hoeveelheid energie, niet-hernieuwbare grondstof, water, hout en landbouwgrond die gebruikt kan worden zonder dat het milieu te veel belast wordt, zodat toekomstige generaties niet in de…

Categorieën
Uitgelichte term

duurzaam toerisme

De zomer is bijna ten einde en veel mensen kijken terug op een welverdiende vakantie. Milieubewuste reizigers kunnen tegenwoordig kiezen voor duurzaam toerisme. Wat is dat?  Duurzaam toerisme is een kleinschalige vorm van toerisme naar natuurgebieden, zonder dat er door de toerist aan de natuur schade wordt toegebracht en waarbij de toerist aandacht heeft voor…

Categorieën
Uitgelichte term

kasmoni

Kasmoni, ook wel kasisensi of sensi genoemd, is iets wat vooral in Suriname voorkomt. Wat is het? Het Algemeen Nederlands Woordenboek omschrijft kasmoni als ‘informeel banksysteem in Suriname met mogelijkheden om te sparen en te lenen’. Meestal gaat het om een groep van tien tot vijftien mensen die elke maand een bepaald bedrag inlegt bij…

Categorieën
Uitgelichte term

bestek

Wat voor bestek gebruikt een jurist? Juristen zullen ongetwijfeld gewoon met mes en vork eten, maar in een juridische context wordt met bestek meestal iets anders bedoeld. Namelijk een ‘technische omschrijving van een uit te voeren bouwwerk’, zoals in het Algemeen Nederlands Woordenboek staat. Een bestek bevat gedetailleerde informatie over het bouwplan zoals afmetingen, een…

Categorieën
Uitgelichte term

ecotaks

Is ecotaks hetzelfde als milieubelasting? In principe wel, maar het ligt eraan waar het woord gebruikt wordt. Volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek heeft ecotaks namelijk twee betekenissen. In België gaat het in het algemeen om ‘belasting op stoffen die schadelijk zijn voor het milieu’, bijvoorbeeld verpakkingsmateriaal. In Nederland wordt met ecotaks meestal de belasting op…

Categorieën
Uitgelichte term

zeste

In de middeleeuwen was zeste of seste een telwoord (zesde). Nu is zeste alleen in de culinaire wereld nog een bekend begrip. Volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek is zeste een ‘geurige, geraspte of dungesneden citroenschil, limoenschil of sinaasappelschil die dient als smaakmaker in uiteenlopende gerechten’. Het kookwoord heeft niets te maken met het getal zes,…

Categorieën
Uitgelichte term

stout

Je kunt niet alleen stout zijn, je kunt ook stout drinken. Hoe zit dat, en hebben de twee met elkaar te maken? Stout betekent ‘ondeugend’, maar het is daarnaast ook een biersoort: een zeer donker, bijna zwart bier met een bittere smaak. Guinness is daarvan het bekendste voorbeeld. Op etymologiebank.nlwordt uitgelegd dat het Engelse stout…

Categorieën
Uitgelichte term

fluxus

Wat is fluxus voor kunststroming? Het Algemeen Nederlands Woordenboek omschrijft fluxus als een ‘kunststroming die in de jaren zestig van de twintigste eeuw ontstond en die door middel van zeer uiteenlopende kunstvormen, zoals happenings, de kunst wilde zuiveren van commercie en elitaire kunstopvattingen. De term fluxus werd in 1961 bedacht door George Maciunas (1931-1978). Hij…

Categorieën
Uitgelichte term

bus

Wat betekent het als een wielrenner in de bus zit? Als een wielrenner in ‘de bus’ zit, betekent het dat hij achterblijft in het peloton. De wielerterm bus betekent volgens het Algemeen Nederlands Woordenboek ‘groep achterblijvende wielrenners tijdens bergritten, die in hun eigen tempo rijden en als doel hebben om vóór het sluiten van de…